11 Mayıs 2007

BATI MÜZİĞİ ÇALGILAR - KLAVYELİLER

HARPSCHORD



Fransız ekolünden yetişenlerin klavsen, Alman ekolünden yetişenlerin cembalo olarak adlandırdıkları bir çalgıdır.
Piyano'ya benzeyen, ancak sesi daha metalik olan tuşlu bir enstrümandır. Daha çok kiliselerde bulunmaktadır. Tınısı, piano- bağlama karışımıdır. Piyanoya nazaran daha hafiftir. Piyanoda ses; küçük, mikro çekiçlerin tellere vurması ile oluşurken, bu alette tuşlara bağlı mızraplar telleri çeker. Ama çalınma şekli ikisinde de aynıdır.
Harpsichord da nüans yapılamaz ve notalar hep aynı uzunluktadır. İlk harpsichord on dördüncü yüzyılın sonlarına doğru İtalya'da yapılmıştır. 18. yy sonlarına doğru yerini yavaş yavaş piyanoya bırakmıştır. Mozart'ın ünlü Türk marşı, klavsen için bestelenmiştir. Bach; bestelerini hep bu çalgı üzerine yapmıştır.

ORG


İlk yapımı M.Ö. 150-200 yıllarına uzanmakta olup, Mısır'da su gücüyle çalıştırılan ilk su orgu yapılmıştır. Sonraki yüzyıllar içinde Avrupalılar tarafından bugünkü şeklini almıştır. Önceleri kilise müziğinde kullanılan org, daha sonraları dindışı müziğin en etkili çalgısı olma özelliğini göstermiştir. Kilise orgcusu olarak çalışan bütün büyük besteciler, org için çok güzel besteler yaratmışlardır.
Laurens Hammond' un elektrikli orgu yapmasıyla, en kullanışlı biçimine ulaşmıştır. Org, küçük ve büyük ses borularından oluşur. Pedallar borulara hava gönderirken, dokunaklar da, ait oldukları borulardan istenilen seslerin elde edilmesini sağlar.
Orga başlama yaşı 15 ile 16 arasıdır. Fiziki kusurların olmaması, iyi bir kulağa sahip olunması, piyanoyu iyi kullanabilme gibi özelliklere sahip olunması gereklidir.

PİYANO


Romantik dönemin en çılgın popülerlikteki enstrümanı olarak Harpsicordun yerini piyano aldı. Orijinal adı 'piyanoforte' dir, çünkü Harpsicorddan farklı olarak kullanıcı klavyeye yolladığı basınç yoluyla ses yumuşaklığını ve gürlüğünü ayarlayabilmektedir. Kuvvetli basıldığında kuvvetli, hafif basıldığında ise hafif ses elde edilir. Piyanolarda 85 ila 88 tuş vardır.
İlk Pianoforte İtalyan Cristofori' nin elinden çıktı (1711). Daha sonra Fransızlar, tokmaklı klavseni, Almanlar ise, çekiç sistemini geliştirdi. Piyano sanayinin gerçek kurucusu Alman Zumpe' dir, "kılavuzlu" denen mekanik piyanoyu gerçekleştirdi.
Fakat bazı besteciler orkestra için de piyano parçaları yazmışlardır. Piyano için çok sayıda eser bestelenmiştir.
Piyanoya başlama yaşı 6 yaştır.

Hiç yorum yok: