26 Aralık 2008

Názım Hikmet, Cahit Sıtkı'ya neden kızdı


SÖZCÜKLER dergisinin yeni sayısında, şairlerin birbirine bakışını gösteren, Türk şiiri, eleştirisi açısından dikkate değer bir belge yayımlandı.

Aynı sayfada, Cahit Sıtkı Tarancı'nın daktiloya çekilmiş bir şiiri ile, bu şiiri okuduktan sonra Názım Hikmet'in el yazısıyla ona cevap sayılacak şiiri var.

Belgeyi Piraye Hanım arşivinde Yeşim Bilge bulmuş ve Sözcükler'e göndermiş.

Önce açıklayıcı notu okuyalım:

"Yan sayfada gördüğünüz tek yaprakta iki şiir var: Biri, Cahit Sıtkı Tarancı'nın 1947'de yazdığı 'Bir Şey' adlı şiir, o sıralar dergilerde yalnızca birinci bölümü yayımlanabildiği için tamamı daktiloyla yazılıp, şiirin kendisine adandığı Názım Hikmet'e bir dost aracılığıyla elden yollanmış.

Názım Hikmet, şiiri okuyunca, 'bir garip kuş', 'otur denmiş oracıkta oturmuş', 'hapislerde çürür' gibi sözlerle, sevgiyle de olsa, bir başkasının kendine acıyarak bakmasından rahatsız olmuş, kendisine yakıştırılan tanımlara kızarak aynı şiirin altına 'Yatar Bursa Kalesinde' adlı şiiri yazmış."

Önce, Cahit Sıtkı Tarancı'nın 'Bir Şey' şiirini okuyalım:

Bir şey ki hava gibi ekmek gibi su gibi

lázım insana lázım onsuz yaşanmıyor

ama baba gibi dost gibi yavuklu gibi

kalb titremeden göz yaşarmadan anılmıyor..

Bir şey ki gözümüzde memleket kadar aziz

aşkettiğimiz kendimize dert ettiğimiz

adını çocuklarımıza bellettiğimiz

bir şey ki artık hasretine dayanılmıyor

II

Bir şey daha var yürekler acısı

utandırır insanı düşündürür

öylesine başka bir kalp ağrısı

alır beni ta Bursa'ya götürür



Yeşil Bursa'da konuk bir garip kuş

otur denmiş oracıkta oturmuş

ta yüreğinden bir türkü tutturmuş

ne güzel şey dünyada hür olmak hür



Benerci, Jokond, Varanüç, Bedrettin

hey kahbe felek ne oyunlar ettin

en yavuz evladı bu memleketin

Názım ağbey hapislerde çürür.



Aynı sayfaya Názım Hikmet'in el yazısıyla yazdığı Yatar Bursa Kalesinde şiiri ve altında N.H.Ran imzası var:

Sevdalınız komünisttir,

on yıldan beri hapistir,

yatar Bursa kalesinde.



Hapis ammá, zincirini kırmış yatar,

en álá bir mertebeye ermiş yatar,

yatar Bursa kalesinde.



Memleket toprağındadır kökü,

Bedreddin gibi taşır yükü,

yatar Bursa kalesinde.



Yüreği delinip batmadan,

şarkısı tükenip bitmeden,

cennetini kaybetmeden,

yatar Bursa kalesinde.

* * *

SANATÇI duyarlığına örnek iki iyi şiir. Geniş anlamda bakarsanız, belki de birbirini tamamlıyor.

Hiç yorum yok: