25 Eylül 2007

ALTERNATİF DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ

Öğrencinin bilgisinin derinliğini ve yeteneklerinin seviyesini
belirlemenin bir yolu da alternatif değerlendirmedir. Alternatif
değerlendirme etkinliklerinin kullanılması öğrenme kuramı ve sınıf
yaşantısı ile desteklenir. Bir yandan, öğrenciler farklı yollardan
öğrenirler ve öğrenmede olumlu bir metottur. Öğrenciler bilgiyi kendi
deneyimlerinden oluştururlar. Öğrenme tiplerinin farklılığı ve
öğrenmenin doğası öğretmenleri alternatif değerlendirme yöntemleri
kullanmayı zorunlu kılmıştır. Diğer taraftan deneyimli öğretmenler
performanslarının nasıl ölçüleceğini ve ulaşılması gereken hedeflerin
ne olduğunu bilen öğrencilerin performansının daha iyi olduğunu
bilirler. Alternatif değerlendirme etkinlikleri bu iki kriteri
buluşturuyor.
Öğrencileri bilgi ve yeteneklerinin gelişimini yazılı, drama, sergi ve
kontrol listeleri ile gösterebilirler. Anlamlı bir ölçme eğitim
programları ile ve eğitim metotlarıyla bağlantılı olmalı. Yani eğitim
programları hedefleri anlamlı eğitim hedefleri ve değerlendirme
teknikleriyle geliştirilmelidir.
Öğretmenler alternatif değerlendirme metotları kullandıklarında
genelde kendilerini rahatsız hissederler. Bu sorunun pek çok sebebi
vardır. İlkin öğretmenler, sınıf etkinliklerinin geniş bir ranjını
kullanabilirler. Fakat bu etkinlikler değerlendirilmeleri için bütün
potansiyeli yansıtmaz. Yani alternatif değerlendirmeler tek başına
yeterli değildir. İkincisi öğrencileri değerlendirmek için sistematik
anlamları olmayabilir. Üçüncüsü öğretmenler rubric'in gerçeklerini
anlamayabilirler.

ALTERNATİF DEĞERLENDİRMEDE BAŞARILI OLMANIN YOLLARI
1) Eğitim programları, öğretim ve değerlendirme bağlantılı olmalıdır.
Bir sınıf için değerlendirme etkinlikleri seçerken kendi kendimize şu
önemli soruları sormalıyız:
Ø Etkinlik öğretim hedefleriyle uygun mu?
Ø Etkinlik içeriği ve öğrencinin öğrenmesi gereken yetenekleri uygun
bir şekilde yansıtıyor mu? (Yani, ölçülecek davranışlar ile ölçme
yöntemi birbirine uyuyor mu?)
Ø Etkinlik öğrencilerin yeteneklerini ve gelişimlerini göstermelerine
elverişli mi?
Ø Öğrencilerin kapasitelerini göstermelerinde motive olmaları
konusunda öğrenciler için anlamlı ve çekici mi?
2) Eğer öğrencilerin önceden deneyimleri yoksa etkinlikleri
yapabilmek için eğitim ve alıştırma yapılmalıdır.
3) Eğer öğretmenler yeni bir öğretme stratejisi ve değerlendirme
teknikleri kullanıyorsa rubric'i kullanmak için alıştırmaya
ihtiyaçları olacaktır.
4) Örnek etkinliklerin esnek olması amaçlanır. Çünkü bu etkinlikler
oluşturulup, gözden geçirilip ve diğer alan öğretmenlerince test
edildiğinden dolayı, öğrencilerin gereksinimlerini karşılaması için
bazı değişikliklere ihtiyaç duyulabilir.
5) Benzer dersler ve üniteler için etkinlikler uyarlanabilir.
Örneğin, Birleşik Devletler tarihinde konuları içeren bir etkinlik
daha özel dersler ve kurslar için uygun olarak tarihi bölümlerin
isimleri değiştirilerek dünya tarihine uyarlanabilir.
6) Etkinliklerin çoğunda öğrenciler için yazılı, sözlü veya dramatik
sunumdaki talimatlar tekrarlanır. Ancak öğrenciler için en uygun olan
performans türünü seçmek veya uyarlamak için özgür davranılmalıdır.
7) Alternatif değerlendirme etkinliklerinin objektif testlerin yerini
almasına gerek yoktur. Objektif testler öğrencilerin farklı
konulardaki bilgilerini ölçmek için etkin bir yoldur ve puanlaması
kolaydır.Her öğretmen objektif testlerle alternatif değerlendirme
etkinlikleri arasında uygun dengeyi sağlayabilmelidir.
8) Rubric derecelendirilirken bu derecelerin normal not sisteminde
neye karşılık geldiği belirtilmelidir. Böylece hem öğrenciler hem de
aileleri kolayca anlayabilir.
Alternatif değerlendirme etkinlikleri öğrenme ve öğretme tekniklerine
uygun olmalıdır.

Kaynak: Zülfikar Deniz; Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi

Hiç yorum yok: